PRAKTIKUM

Pagpapakumbaba. Pakikipamuhay. Paglubog. Pakikiisa.

Hanggang saan ako?

PAARALAN NG BAYAN

ni Propesor Roland G. Simbulan

Bawat mag-aaral ay parang punla
Bawat mag-aaral sy singhalaga
Ng punlang palay
Inaruga, kabalikat ng gabay ng magsasaka.

Pagkat tulad ng punlang palay
Yayabong siya, gigising siya
Upang pawiin ang gutom
Ng matiyagang nag-aruga sa bawat munting punla.

Bawat mag-aaral ay singhalaga ng
punlang palay
Inalagaan at pinagpala
Ipinagtanggol laban sa peste at baha
At, oo, minamahal ng magsasaka.

Patigasin ang kamao’t
Ang ulo ay itaas
Imulat ang iyong mata
At matutong makitulad.

Kaya, kabataan, kumilos ka
Ano pa ang hinihintay?
Magkaisa at magbuklod
Alay sa api’t laban ng ANAKPAWIS.

________________
*Lokasyon: Probinsya ng Quezon
*Pangkat: Gamao, Chastine; Onanad, Lenerwin; Martinez, Kate
*Giya: Kuya Enrique Tejada
*Tagapayo: Atty. Carol Baguilat ng Kagawaran ng Agham Panlipunan

**MAGBABALIK sa Mayo upang bigyang-daan ang isa sa pinakamahalagang atas.

Tatlo

Ekonomik, kultural, pulitikal at ang interaksyon ng mga ito sa bawat isa -- dito nailalarawan ang karupukan ng kasalukuyang sistema sa bansa. Binibigyang-diin na baog ang teoryang hindi nilalakipan ng praktika. Inilalayo sa makasariling interes at hinuhubog ang talino ng kabataan para sa kagalingang panlahat. Tinuruan kaming mamulat sa kultura ng tila "miniature" ng lipunang Pilipino -- ang Pamantasan. Pinuntuhan na hindi lamang "academic excellence" kundi may "social responsibility" din ang bawat estudyante nito.

Kapansin-pansin na sari-sari ang inaning reaksyon ng kapwa-estudyante buhat nang pumaloob sa kurso -- may tipong nais nang lumipat ng kurso, may mga may linya na at kulang na lamang sa pagkikinis at pagpapalalim. Mayroon din namang ngayon pa lamang natutunan ang kabuuan ng lipunan dahil sa ipinagkait ito sa kanila ng oryentasyon at uring kinabibilangan.

Isang araw na lamang.

Dalawa

Hindi maitatanggi ang hiling sa mga pampulitikang usapin. Dala ng pangarap na maging isang mamamahayag -- inuusisa at minamatyagan ang mga isyu; sinisigurong hindi nahuhuli sa pinakabagong pangyayari sa isang tiyak na panahon, kahit pa nakaamba ang rekisitos ng paaralan.

Sa unang taon sa pamantasang bantad sa aktibismo at aksyon, inilitag ng isang abanteng grupo ng kaguruan ang pundamental na konsepto, at hindi sapat ang isang semestre para rito. Masasabing, hindi malalim ang pagpasok nito sa kamalayan ng kapwa estudyante ng aking panahon. Bagaman may panahon upang makapagpanibagong-hubog, doble-kayod ang mga abante upang palalimin, palawakin at palakasin ang pwersa nito. Kahanga-hanga dahil ang ginagampanan nilang papel bilang komponente ng lipunang ito ay hindi lamang nakaikot sa pagiging aktibista at mamamayan -- sila rin ay estudyante, kapatid, anak at kung minsan pa'y magulang at asawa.

Dalawang araw, nalalabi.

Isa

Naging karaniwang tanawin ang pag-aaral na hindi nakakahon sa apat na sulok ng silid-aralan. Nilinang din ng aming mga propesor na hindi lang dapat hilaw ang pagpoproseso sa mga esensyal na kaalamang abot-kamay sa lipunan. Kasabay ng kahilingan ng kurso ay ang paghulma sa pampulitikang kamalayan. Bunga nito, unti-unting napaghihiwalay ang kaisipang burgis at kaisipang makabayan.

Nagiging maalab ang pakikisimpatiya sa batayang isyu ng lipunan. Sa simpleng mga parirala -- tumataas ang kamulatan. Kolektibong natutukoy ang pangunahing elementong nagtataguyod ng atrasadong sistema, habang ibinabandila ang mga esensyal na dapat panatilihin at igiit sa ipinapalagay na "demokratikong lipunan."

Eksaktong tatlong araw bago ang praktikum.

Parody

Konsensya o Paghanga?

Bunga ng hindi maiiwasang interaksyon sa iba't ibang elemento (mga guro, sa Pamantasan, sa labas ng Pamantasan, nakakapanayam) maaring mabigyang-daan ang pagkamulat. Walang duda na malaki ang maitutulong ng kursong nakaugat sa panghihimay ng mga pangunahing isyu ng mamamayan. Kasabay nito, ay ang masusing pangangalap ng impormasyon upang mailatag ang depinitibo at matatag alternatibo sa umiiral na sistema. Sapagkat iisa lamang ang linyang kinakikitaan ng mapagpalaya, tunay at walang bahid na pansariling interes, mas malawak ang tendensiyang maging kaiisa kaysa kaaway.

Sa pagiging estudyante, nabutas ang oryentasyong umusbong sa uring panggitna. Nabigyan ng pagkakataong makita ang obhetibong kondisyon ng nakararami. Samakatuwid, mapanghamig ang kursong kinapalooban. Binubuksan ang isipan sa materyal na kalagayang panlipunan na mag-uudyok upang patuloy na maunawaan at matutunang labanan ang mas mapapanganib na pwersa at porma ng pang-aabuso.

Kung matagumpay man ang isang mag-aaral na malaman ang iba't ibang anggulo ng lipunan, isang kabalintunaan ang isiping hindi siya miyembro ng pinaniniwalaang paksyon. Anu-ano pa nga ba ang mga kulang na elemento? Sa direksyong ito, hindi lutang ang posibleng patunguhan. Sa direksyong ito, marami sana ang maaring batis ng kaanib na lakas.

Sa libangan at kinawilihang ito, hindi maiwasang maitanong ko ang mga bagay na hindi pala akmang sagutin sapagkat (1) wala akong pormal na pagmimiyembro (2) kaugnay ng una, para sa seguridad/proteksyon ng alyansa at (3) iba pang mas makabuluhan at malalim na dahilan. Sa kabilang banda, sapagkat wala namang absoluto, unti-unti na ring natutukoy ang mga nagiging kahinaan at pangunahin dito ay ang mabuway na resulta ng panghahamig dulot ng baryasyon sa katangiang pandemograpiko ng estudyanteng pinatutungkulan. Bilang aksyon, ang kahinaang ito ay walang patid na tinutugunan ng mga nauna at bagong hukbo ng mga aktibista.

Kung sakali mang masinop na naimpok sa isipan ang katotohanan, masasabing ang pagkilos na lamang ang nalalabing kontradiksyon. Kung gayon, "konsensya" na ang maaring maging makina upang pakilusin ang potensyal na kasama.

Sa kabuuang pag-aaral ng Pag-unlad, naging isang karaniwang tanawin ang makasalamuha ang iba't ibang personalidad na nanindigan at kinilala bilang boses ng sektor na kanilang ipinaglalaban. Kung gayon, hindi malayong humanga sa mga konkretong layunin ng mga ito.

Sa dalawang ito, alin ang makapagdadala ng ritmo upang kumilos:
konsensya o paghanga?

Kung ikokonsidera ang mga nabanggit na sitwasyon, sa dalawang ito na nga lang ba iikot ang mga pagpipilian? Ano pa ang dahilan kung bakit tila hindi naaabot ang simpatya ng kalakhan?

Teksto

*To a person who gets emotional every time he receives a striking text message related to his love experience; this time, it's all about trying to get out of the circle and seeing himself going back:

**Maybe she's safe with the decision to leave you. And we can put it this way, you're saved when she made that choice. You tried to take a step backwards -- then probably learned that you are taking the same route going back. She went away from you. Unfortunately, there is something left unknown -- intentional or not, there is a reason for her to go back however, we are not certain. Let go and live your life.

***Catch: The Sun still has seven diverse planets other than Venus. Her beauty is not the only one revolving around you. With their own grace and peculiarity, some entities might be more worthy for that attention.

Pwersa

Sa lipunang hindi pantay ang oportunidad nananaig ang uring nagtatamasa ng higit na kapangyarihan. Walang puwang ang mga sapatero, karaniwang guro, kargador sa konstraksyon sayt, kawani sa pabrika, nagtitinda ng bukong pauhog, naglalako ng kalakal at manininda sa kalsada’t bangketa. Walang silid upang tuluyan ang mga entidad na patuloy na pinupuksa ng bagsik ng mapanupil na pwersa – sa puwersang nakikinabang sa lakas ng masang anakpawis.

Ang pwersang huwad na kumikilala sa indibidwalismo at konsyumerismo – ang pinagningas na luho ng kapitalismo. Sa bagong sibol na kabataan, hindi madaling bunutin ang pangil na iniluwa sa katawan ng instrumentong maka-burgis. Bunga nito, naantala ang pagkilos at kung minsan pa nga'y nagkakasya na lamang sa pag-alam at pagmamasid. Bagaman namulat, naorganisa at natutong kumilos at makibaka para sa makabayang layunin, hindi madali ang biglaang pagwaksi sa naunang oryentasyon. Bagaman ang pagpapanibagong-hubog ay isang pasensyosong proseso -- mahalagang puntuhan ang pagnanais na makapagpanibagong-hubog.

Minsan naitanong ng isang katoto kung saan maiuugat ang pwersa ng lipunan. Pwersang tumutukoy sa tunay na batis, at hindi yaong ikinukubli ng paksyong nagsasabing "atrasadong kapitalismo" at hindi mala-kolonyal at mala-pyudal ang katangian ng lipunan. Ang pwersa ng lipunan ay hindi higit na matutunghayan sa kalunsuran. Ang pundasyon nito ay nasa kanayunan – sa uring manggagawa at pesante, sa uring pinagsasamantalahan sa materyal na kondisyon.

Ibinabandila na ang pagbabagong panlipunan ay isasakatuparan gamit ang pwersang nakasandig sa makabansang interes. Ang pagkakakilanlan ng Pilipinas ay kailanma’y ipinaloob (at hindi sadyang nakapaloob) sa isang masalimuot at basag na imahe. And daluyong ng kultura ay nakatali sa ugong ng Kanluran. Ang bugso ng diwa ay napalitan ng liberal na ideya. Ang kampay ng bandila ay sabay sa galaw ng US. Matagumpay na natukoy ng mga taliwas ang mabisang pormula’t tumbasan kung paano pasusukuin ang nakararami at payagang tiklupin lang ng iilang kamay ang ari-arian na dapat sana’y pag-aari ng lahat.

Nanatiling atrasado ang sistemang pulitikal na pawang pumapabor sa langis ng burukrasiya -- ang kinagisnang lipunang pumupuno sa baul nina Lopez, Ayala, Araneta, Zobel, Cojuanco at iba pang nasa tuktok ng tatsulok. Silang nagpapasasa sa tagumpay ng pyudal at kolonyal na iskema. Silang nagmamay-ari at monopolista ng moda ng produksyon.

Nagkakasya lamang sa hindi makatarungang ikinabubuhay ang nakararami – habang patuloy na nagkakamal ng yaman ang mga kapitalista. Masagana ang hapag-kainan ni Mikee – may corned beef, may hamon, ilang hati ng tinapay mula sa Pransya, orange juice at iba pa; samantalang nagtitiis sa kasalatan ang hapag ni Mang Juan.

Ang pwersa samakatuwid ay hindi magmumula sa sanktuwaryo ng mga naghaharing-uri. Sa halip ay sa pwersang bubuhay at magpapaalab sa tunay na pambansang demokrasiya. Ang pwersang magmumula sa nakararaming Pilipino.

Ano ang nakikitang kahinaan ng pwersa ng ilang naimulat na?
(at hindi rin tiyak kung patuloy na dumarami)
Hanggang alam lang. Binabaog ng teorya. Walang aksyon o praktika.

Sa nalalapit na praktikum o pakikipamuhay sa kanayunang malayo sa luho ng urbanidad, hindi ako tiyak kung dapat bang tawaging "pagsubok" ang paglalapat sa praktika ng mga teoryang ito.

_____________
"Behind every ideology, political line and orientation, is an act of faith, a belief in an option or stand. The correctedness of a position, while it may seem to be the absolute truth at one point in time, can only be judged after the passage of time and events into history." -- Denis Murphy, A Decent Place to Live